WULKAN ETNA

Etna to czynny wulkan we Włoszech, na wschodnim wybrzeżu Sycylii. Jest to obecnie najwyższy i największy w Europie stożek wulkaniczny (145 km obwodu u podnóża). Wysokość 3340 m n.p.m. (wskutek wybuchów ulega zmianom).

Wulkan powstał w trzeciorzędzie. Jest to typowy stratowulkan. Zbudowany jest głównie z trachitów i bazaltów. Z krateru na szczycie wydobywają się pary i gazy, w czasie erupcji – bomby wulkaniczne i popioły. Na wysokości 2942 m n.p.m. znajduje się obserwatorium wulkanologiczne. Od V wieku zanotowano 80 dużych wybuchów, z których najsilniejszy był ten z 1669 roku, kiedy została zniszczona Katania. Ostatnia erupcja wulkanu: 6 listopada 2009 roku.

 

 - "Etna" była nazwą rozprawy poetyckiej o wybuchach wulkanów, która powstała między rokiem 55 p.n.e. a 79 n.e.

  -  Jednym z czołowych badaczy Etny był Haroun Tazieff (nakręcił o tym wulkanie kilka filmów i napisał kilka książek).

 -  Starożytny mit opowiada, że we wnętrzu Etny żyje stugłowy olbrzym Tyfon, zamknięty tam przez Zeusa.

 -  Erupcja Etny w 1971 roku zniszczyła m.in. kolejkę linową i Obserwatorium Astronomiczne.

[Autor: Luki]

FLORENCJA

Florencja– miasto w środkowych Włoszech, nad Arno, u stóp Apenin, stolica Toskanii i prowincji Florencja, 366 tys. mieszkańców .

Założone przez Etrusków jako Faesula, zburzone przez Sullę w 82 p.n.e. Następnie odbudowane przez Juliusza Cezara w 59 p.n.e. jako kolonia dla byłych żołnierzy i nazwał ją Florentina. Zabudowa tego okresu została założona na planie obozu wojskowego. Z tego okresu pochodzi zachowany szachownicowy układ ulic. Początkowo, w czasach Cesarstwa rzymskiego, Florencja była ośrodkiem handlu i rzemiosła. W 405 obroniła się przed najazdem Ostrogotów, w 539 uzależniona od Bizancjum a od 541 od Gotów. W 570 została podbita przez Longobardów, którzy z kolei utracili miasto na rzecz Franków.

W XI wieku odzyskała znaczenie jako ośrodek handlu, przede wszystkim z uwagi na swoje położenie – na drodze z Francji do Rzymu. W 1078 rozpoczęto budowę nowych fortyfikacji. Od 1115 miasto uzyskało status niezależnego miasta,od 1167[1] weszło w skład Ligi Lombardzkiej a w 1183 Florencja ogłosiła się komuną miejską. Mimo trwających w tym okresie zatargów pomiędzy stronnictwami gwelfów i gibelinów, licznych sporów i wojen, jest to trwający wiele stuleci czas rozkwitu i rozwoju miasta. Oprócz handlu w XII wieku rozwinęło się sukiennictwo a później także jedwabnictwo. W XIII wieku powstały pierwsze domy bankowe. W 1252 rozpoczęto bicie złotych monet – florenów, które szybko stały się główną monetą Europy. W mieście działali Brunetto Latini, Dante Alighieri, Giotto di Bondone i Arnolfo di Cambio. Jednocześnie narastał konflikt pomiędzy bogatymi cechami rzemieślniczymi i pozbawioną praw ubogą ludnością.

[Autor: XXX]

KRZYWA WIEŻA W PIZIE

Krzywa Wieża w Pizie to jedna z najbardziej znanych budowli świata, odwiedzana rocznie przez około 10 milionów turystów. W istocie jest dzwonnicą (kampanilą) katedralną i należy do kompleksu zabudowań w stylu romańskim na Campo dei Miràcoli. Wkrótce po rozpoczęciu budowy w 1174 roku wieża zaczęła odchylać się od pionu, co próbowano korygować w czasie budowy (na przykład wydłużając kolumny po jednej stronie wieży). Mimo niebezpieczeństwa, jeszcze w 1350 roku dodano ostatnie piętro, w którym umieszczono dzwony. W XIX wieku zaczęto podejmować pierwsze próby powstrzymania przechylania się wieży, co przyniosło jednak przeciwny skutek.

Wieża jest zbudowana z białego marmuru, liczy osiem kondygnacji. Jej masę ocenia się na 14 tysięcy ton.

W 1990 wieżę zamknięto dla zwiedzających i powołano specjalny komitet, który miał wybrać najlepszy sposób zabezpieczenia przed dalszym odchylaniem się wieży. Od 2001 wieża jest ponownie otwarta dla turystów.

Obecnie wieża ma wysokość około 55 m, odchyliła się zaś od pionu o około 5 m (średnio o 1 mm rocznie). Od 1911 pomiary te są co roku aktualizowane.

Dzięki odchyleniu wieży od pionu, Galileusz mógł wykorzystać ją w roku 1600 do zademonstrowania niezależności czasu spadania ciał od ich masy.

[Autor: XXX]

LECCE

Lecce – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Apulia, w prowincji Lecce. Wg danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 83 237 osób, 349,7 os./km². Siedziba uniwersytetu.

Lecce jest znane jako "Florencja południa" ze względu na cenną barokową zabudowę oraz liczne zabytki z okresu z cesarstwa rzymskiego. Uznawane jest za jedno z najpiękniejszych miast południa Włoch.

Najważniejsze zabytki:

- Bazylika Santa Croce (XVII w.)

- Katedra (XVII w.)

- Kościół San Giovanni Battista (XVII w. - XVIII w.)

- Kościół Sant'Irene (XVII w.)

- Pałac biskupi (XVII w.)

- Pałac Celestynów (XVII w.)

- Amfiteatr rzymski

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Lecce.

[Autor: Matrix2000]

MEDIOLAN

Mediolan miasto i gmina w północnych Włoszech, stolica prowincji Mediolan i regionu Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej pomiędzy rzekami Ticino, Adda, Po i Alpami. Mediolan położony jest na wysokości 122 m n.p.m. Drugie co do wielkości po Rzymie miasto Włoch. Według danych na koniec 2005 roku gminę zamieszkuje 1 308 735 osób, 7191 os./km². Zajmuje powierzchnię 182 km .

 BAZYLIKA ŚW. AMBROŻEGO

Wzniesiona między 379 a 386 r. z woli biskupa Mediolanu, św. Ambrożego, została zbudowana w dzielnicy, w której byli pochowani chrześcijanie zamordowani w czasie prześladowań rzymskich. Dlatego właśnie została zadedykowana męczennikom i była nazywana Basilica Martyrium. Sam św. Ambroży chciał umieścić w niej relikwie świętych Satyra, Wiktora, Nabora, Witaliana, Gerwazego i Protazego. Został w niej też pochowany i od tego czasu zmieniła swą nazwę na obecną.

WŁOCHY

Język urzędowy: włoski
Kraje sąsiadujące: Austria, Francja, Słowenia, Szwajcaria
Stolica: Rzym

Miasta: Mediolan, Neapol, Wenecja, Florencja, Turyn, Palermo
Rzeki: Pad, Tyber, Adyga
Góry: Alpy, Apeniny

Warto zapamiętać:
- położenie na Półwyspie Apenińskim oraz licznych wyspach (np. Sardynia, Sycylia)
- dwa samodzielne państewka leżące na terytorium Włoch: Watykan i San Marino
- wulkany: Wezuwiusz i Etna
- najwyższy szczyt Włoch i jednocześnie Europy: Mont Blanc
- Wenecja - miasto gondolierów
- ulubione potrawy rodem z Włoch: pizza, spaghetti, lasagne

WOLFGANG AMADEUSZ MOZART

Wolfgang Amadeusz Mozart urodził się 27 stycznia 1756 w Salzburgu, zmarł 5 grudnia 1791 w Wiedniu – austriacki kompozytor i muzyk, razem z Haydnem i Beethovenem należący do grona klasyków wiedeńskich.

Dzieciństwo

Urodzony w Salzburgu, ówczesnej stolicy małego, niezależnego arcybiskupstwa w ramach Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, jako siódme dziecko Leopolda Mozarta oraz Anny Marii z domu Pertl. Miał starszą o pięć lat siostrę Marię Annę nazywaną Nannerl, która także przejawiała uzdolnienia muzyczne. Razem z nią, kiedy miała 11 lat, mały Wolfgang grywał duety klawesynowe na zasłoniętej materiałem klawiaturze. Ojciec – Leopold Mozart – woził ich po całej Europie, przez co Wolfgang zaczął chorować. W roku 1761 skomponował swój pierwszy utwór - Menuet i Trio KV 1.

Podróże

W styczniu 1762 roku Leopold Mozart i jego dzieci udali się w pierwszą podróż artystyczną - do Monachium na pierwsze rodzinne tournée. Szczegóły tego 3-tygodniowego pobytu nie są znane. Następna podróż całej rodziny, rozpoczęta we wrześniu tego samego roku, wiodła przez Pasawę i Linz do Wiednia. W habsburskiej stolicy Wolfgang i Nannerl zaprezentowali się jako klawesyniści zarówno na dworze cesarskim, jak i w pałacach arystokracji. W drodze powrotnej rodzina zatrzymała się na dwa tygodnie w Bratysławie i na początku stycznia 1763 powróciła do Salzburga.

Osiągnięcia Mozarta

Dorobek Mozarta to ponad 600 kompozycji, w tym 20 oper, 68 symfonii, 27 koncertów i 19 mszy. Po jego śmierci podejmowano kilka prób zinwentaryzowania jego kompozycji, ale przedsięwzięcie takie udało się dopiero w 1862 Ludwigowi von Köchlowi, wiedeńskiemu botanikowi, mineralogowi i nauczycielowi. Wielka księga Köchla, licząca 551 stron, została zatytułowana Chronologisch-thematisches Verzeichnis sämtlicher Tonwerke Wolfgang Amadé Mozarts (niem. Chronologiczno-tematyczny spis wszystkich dzieł muzycznych Wolfganga Amadeusza Mozarta). Od nazwiska Köchla wywodzi się także sygnatura KV (Köchel-Verzeichnis — katalog Köchla) umieszczana przed kolejnym numerem dzieł Mozarta, w miejsce zwyczajowego „opus”. W literaturze anglojęzycznej stosowana jest sygnatura K.

[Autor: XXX]